Poep- of plasproblemen zijn altijd ‘ongelukjes’

Soms lukt het kinderen niet om zindelijk te worden. Of ze ervaren andere problemen rondom plassen en poepen. Word niet boos, want je kind doet het niet expres en wil zelf ook geen ongelukjes. Wat je wél kunt doen? Hulp inschakelen van een gespecialiseerde kinderfysiotherapeut.

Juul Verstappen is als kinderbekkenfysiotherapeut gespecialiseerd in poep- en plasproblemen. Twee dagen per week werkt ze in Medisch Centrum Artois. Juul ziet kinderen van gemiddeld 4 tot 13 jaar. “Ik zal nooit tegen een kind zeggen: jij hebt in je broek geplast. Ik zeg altijd: je hebt een ongelukje gehad. Een kind doet dit namelijk niet expres en het is belangrijk dat ouders dat weten.”
Kinderen kunnen allerlei problemen hebben rondom poepen en plassen. Behalve zindelijkheid (overdag en/of ’s nachts) kan het gaan om verstopping, angst om te poepen of plassen, blaasontstekingen, pijn bij het poepen of heel vaak moeten plassen. Soms is buikpijn een uiting van plas- of poepproblemen. In het dagelijks leven kunnen kinderen er veel last van hebben. Ze schamen zich, ontwikkelen faalangst of een slecht zelfbeeld. Ze durven niet naar school, naar zwemles, sportclubjes, de scouting of een slaapfeestje.

Enkele voorbeelden
Juul geeft een voorbeeld: “Een jongetje was bang om te poepen en daardoor kon hij niet met andere kinderen spelen. Want elke keer als hij voelde dat hij moest poepen, verstijfde hij en lukte het niet meer om verder te spelen.” De kinderbekkenfysiotherapeut kan in zulke situaties veel betekenen. “Soms zijn een paar behandelingen al voldoende, eventueel met medicatie die de huisarts voorschrijft.” Voor een meisje uit groep 8 maakte dit een wereld van verschil, vertelt Juul. “Zij had soms een ongelukje en durfde niet mee op schoolkamp. Met oefeningen en adviezen, en in dit geval aangevuld met medicijnen, lukte het haar blaas rustig te maken. Zo kon ze toch meegaan.”

De kinderbekkenfysiotherapeut heeft veel mogelijkheden om plas- en poepproblemen aan te pakken.

Denk aan het trainen van de blaas, spierkrachtoefeningen, ontspanningsoefeningen en veel uitleg en advies. “Ik praat vooral met het kind zelf. Spelenderwijs en in kindertaal leg ik uit wat er aan de hand is. Daarbij maak ik veel gebruik van afbeeldingen, zoals een plas- en poepwijzer en een tekening van een ‘plas- en poepfabriek’. Op die manier begrijpen kinderen waarom ze voldoende moeten drinken, wat je beter wel en niet kunt drinken en hoe vaak je op een dag moet plassen. Kinderen leren hun lichaam beter kennen en dat is belangrijk.”

Rol van de ouders
Bij het oplossen van het probleem spelen ouders een hele belangrijke rol, gaat Juul verder. “De situatie heeft invloed op het hele gezin. Ouders moeten er altijd rekening mee houden en het kind soms op school begeleiden. Als ze daar stress van krijgen, voelt het kind extra druk. En dat werkt averechts, want door spanning voel je nóg minder goed de aandrang om te plassen.”
Ouders worden daarom overal goed bij betrokken, onder andere bij het invullen van een vragenlijst aan het begin van de behandeling.

Het vinden van een oplossing gaat niet altijd vanzelf. Vooral bij jonge kinderen die niet zindelijk worden, is het puzzel om erachter te komen wat werkt. “Dat maakt mijn vak interessant. Ook is het heel dankbaar werk. Een jongen van 12 jaar die nog veel ongelukjes had, was binnen enkele maanden volledig droog. Bij een ander kind is het gelukt om te stoppen met darmspoelingen die nodig waren om vastzittende ontlasting kwijt te raken.”

Een veilige omgeving
De kinderbekkenfysiotherapeut is voor kinderen een hele veilige omgeving, benadrukt Juul. “Geen ziekenhuis, geen witte jassen en je hoeft je niet uit te kleden. Bij ons komen is niet eng. Het is allemaal begrijpelijk en veel kinderen vinden het zelfs leuk. Ik raad ouders dan ook aan om bij problemen tijdig hulp te zoeken.”

Goed om te weten!: Aan een behandeling zijn geen kosten verbonden. De zorgverzekeraar vergoedt dit vanuit de basisverzekering. De kinderbekkenfysiotherapeut werkt nauw samen met de huisarts en – wanneer nodig - met de ‘plas- en poeppoli’ (PIPO) in het ziekenhuis. Juul Verstappen is verbonden aan Praktijk voor kinderfysiotherapie Eindhoven-Noord. Op dinsdag en woensdag werkt ze in Medisch Centrum Artois.