Ga naar de startpagina
De Achtse Barrier

Februari 2024

 
--> vaste rubrieken <--
--> en verder <--
Ga naar elz.nlOver gezondheid en welzijn

Wijkactiviteiten gezond voor deelnemers én vrijwilligers

In Achtse Barrier zijn veel activiteiten opgezet om het welzijn van bewoners te vergroten. Heeft dit effect? Jazeker, laat uitgebreid onderzoek zien. Deelnemers én vrijwilligers voelen zich er beter door. Bovendien levert het onze samenleving letterlijk en figuurlijk winst op.

Voor het onderzoek zijn dertien projecten onder de loep genomen, verdeeld over drie categorieën. De eerste categorie betreft Buurtactiviteiten (o.a. wijkblad ‘t Brierke, koffiegroep, Lunch Together, project Hallo, buurttuin en Wijkcentrum De Mortel). De tweede categorie is Digitaal Buurtplein, inclusief de nieuwsbrief Kijk op de Wijk. De derde groep omvat digitale zorgprojecten (o.a. zelfzorg-modules voor kinderen en jongeren, patiëntenplatform en de zorg-nieuwsbrief).
De resultaten zijn eind vorig jaar gepresenteerd tijdens een bijeenkomst in Wijkcentrum De Mortel. Hierbij waren o.a. wijkorganisaties en (zorg)professionals aanwezig.

Belangrijkste conclusie: elke euro die in wijkprojecten in Achtse Barrier wordt gestopt, levert een gezondheidswinst op van 2,3 euro!

SROI-methode
Kim Ensinck, onderzoeker bij GGD Brabant-Zuidoost, vertelt er meer over. “Een aantal jaren geleden ontstonden in Achtse Barrier allerlei projecten in het kader van een ‘proeftuin’ gezondheid in de wijk. De voorloper van wat nu de regionale beweging ‘DE STAP naar gezonder’ is. Op een gegeven moment kwam de vraag: we doen heel veel, maar kunnen we zien wat dit oplevert? En is dat ook in geld uit te drukken?”
Een methode om dit in kaart te brengen, is de SROI-methode. De letters SROI staan voor ‘Social Return On Investment’. Het is een methode om vast te stellen wat de kosten en opbrengsten zijn van een bepaald initiatief, niet alleen financieel maar ook maatschappelijk. Dit vaststellen gebeurt met behulp van een best ingewikkeld computermodel. Het model gaat uit van ‘aannames’ die vooraf besproken zijn met partijen die betrokken zijn bij het onderzoek. Een aanname is iets wat je verwacht, maar nog niet zeker weet. Zo is o.a. gewerkt met deze aanname: ‘Sociale samenhang is een middel voor het verbeteren van de kwaliteit van leven, het terugdringen van eenzaamheid en het langer zelfstandig (blijven) leven’. En met deze aanname: ‘Het organiseren van buurtevenementen is een middel voor het bevorderen van sociale samenhang’.

Kosten en opbrengsten
Alle aannames worden in het computermodel ingevoerd, samen andere belangrijke gegevens.
Daarna volgt een inschatting van wat een wijkproject kost en oplevert.
“Die informatie hebben we vooral verzameld tijdens gesprekken met de ‘eigenaren’ van de projecten. Dat zijn met name voorzitters van bewonersorganisaties en professionals”, licht Kim toe. “Bij kosten kun je denken aan personeelskosten, huren van ruimte, flyers drukken en de aanschaf digitale middelen.”
De opbrengst van een project (de ‘baten’) is lastiger vast te stellen. Er wordt gekeken naar zaken als kwaliteit van leven, maar ook naar lagere zorgkosten (bv. minder vaak naar de huisarts) en lager gebruik van sociale voorzieningen. Ook deze opbrengsten kan het computermodel in geld ‘vertalen’.

Het eerste SROI-onderzoek ging over het jaar 2020 en het was de bedoeling om dat jaarlijks te herhalen. Omdat in coronatijd veel wijkactiviteiten niet doorgingen, kon pas weer over het jaar 2022 een uitgebreid onderzoek plaatsvinden. En daaruit is dus naar voren gekomen dat een investering van 1 euro in wijkprojecten een gezondheidswinst oplevert van 2,3 euro.

Mooi cijfer
Een mooi cijfer, maar wat heb je daaraan? Natuurlijk, om de zorg in ons land betaalbaar te houden, is het interessante informatie voor subsidieverstrekkers (o.a. gemeente) en zorgverzekeraars.
Voor wijkbewoners is een belangrijke conclusie dat wijkactiviteiten bijdragen aan gezondheid in brede zin. Je ‘gezond’ voelen gaat verder dan lichamelijk welzijn. Geestelijk welzijn, zingeving en vermindering van eenzaamheid vallen hier ook onder. Wijkactiviteiten beïnvloeden dit alles positief en niet alleen bij deelnemers, benadrukt Kim. “Ook de vrijwilligers ervaren meer kwaliteit van leven.” Dit alles sluit mooi aan bij de werkwijze Positieve Gezondheid, die veel zorgverleners in Achtse Barrier toepassen.

Het onderzoek kan daarnaast projecteigenaren inzicht in hun project geven. Wat zijn de kosten en baten? Kun je de (maatschappelijke) kosten verlagen en de baten verhogen? Is het bijvoorbeeld mogelijk om bijeenkomsten bij mensen thuis te houden, in plaats van een dure zaal te huren? Kun je een grotere opbrengst realiseren door meer bewoners aan je project te laten deelnemen?

Nieuwe gesprekken
De komende drie jaar wordt het onderzoek herhaald, met als doel het SROI-cijfer steeds betrouwbaarder te maken. Vanaf maart zijn er weer gesprekken met projecteigenaren. Aan het einde van dit jaar worden nieuwe resultaten weer gepresenteerd in de wijk.

Goed om te weten!:

Meer informatie: