logo 't Brierke
park
Februari 2009
 
--> vaste rubrieken <--
--> en verder <--


Geschiedenis Achtse Barrier

Wijken en buurten in Woensel
Woensel bestaat uit 6 wijken en 37 buurten.
Een aantal van de namen van de wijken en buurten gaan ver terug in het verleden. Sommige namen uit het verleden, zoals Broek, die het waard zijn om onthouden te worden, komen niet meer voor.

Broek is de oudste nederzetting in Woensel. Vanuit Broek werden nieuwe kernen gevormd zoals Limbeek, Derp en Stoutheuvel. Limbeek is een van de buurten van de wijk Oud Woensel. Derp komt terug in de wijk Erp. Stoutheuvel heeft het niet verder gebracht dan straatnaam in de buurt Vaartbroek.
De naam Broek kwam tot zeker in de zestiger jaren van de vorige eeuw nog voor in de naam Broekseweg. De oudere Woenselnaren herinneren zich zeker nog deze straat. Broek lag vroeger in de buurt van de Oude Toren. De naam Broek had wat mij betreft zeker terug moeten komen in een wijk- of buurtnaam.

Andere namen die in het verre verleden voorkomen verwijzen vaak naar boerderijen, die later tot kleine nederzettingen werden uitgebreid. Een voorbeeld daarvan uit onze wijk is het oude Mensvoort, naamgever voor de buurt Mensfort. Mensfort wordt als Merdenfort voor het eerst genoemd in 1273. Van jonger datum zijn namen van de boerderijen Spaaihoef en Prinsejagt. Beide namen komen voor als buurt.

Ook namen als Vlokhoven, Tempel, Vaartbroek en Kronehoef verwijzen naar voormalige boerderijen. Vaartbroek begon ooit als Ten Verrenbroek (1321) en lag in de buurt van Vlokhoven. Er waren twee boerderijen op Vlokhoven. De zuidelijke werd later Voor Vlokhoven en de noordelijke Achter Vlokhoven. De laatste was in 1368 een leengoed van de Abdij van Floreffe (jawel, van dat lekkere bier).

Een deel van de wijken en buurten van Woensel lag voor de grenscorrectie van 1 april 1972 in Son. Zoals ik eerder schreef geldt dat voor een deel van de Achtse Barrier, maar bijvoorbeeld ook voor de wijk Aanschot en de buurten Esp en Bokt, namen die uit het verleden van Son bekend zijn.
Eckart, het gebied tussen de Dodegraaf, een vroegere aftakking van de Dommel, en de Dommel zelf, waar het kasteel nog steeds staat, behoorde niet tot Woensel, maar was de zelfstandige gemeente Eckart. Dat wil zeggen tot 1810, want toen werd het samengevoegd met Nederwetten. In 1819 wordt die gemeente weer opgeheven en Eckart aan Woensel toegevoegd.
Ook Eckart was vroeger een boerderij, voor het eerst genoemd in 1312. Op het grondgebied van de gemeente Eckart stonden ook Hetsrode (1304) en te Lutelaer (1340).

Deze bijdrage is gebaseerd op onder andere J. TH. Melssen: ‘1080 Woensel 1980’ in ‘Bijdragen tot de geschiedenis van Woensel’ en de inleiding op de inventaris van de archieven van de gemeente Woensel (inv A-252), beiden in te zien bij het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven aan de Raffeissenstraat.

Wil van Melis